Вале шумо, ки ошуки ин гуна бахсхои фитнагарона ва кудакона хастед хуб аст аввал ба такрифи ваххобихо ва хамчунин такфири худи ахли суннат хам якдигарро ва хам ваххобиятро бахсу барраси ва гуфтугу кунед, вале чун хадафи бузургатон фитнагарист ба инхо таваччух накардед. Холо бошад ишкол надорад муваффак бошед ва бо ин намунахое, ки дар такфири худатон зикр мекунам як кам ором бигиред ва бидонед хар хукме дар дар бораи инхо мекунед дар бораи суханони уламои шиа низ хамон хукмро бикунед ва аз фитнагари даст бардоред ва каме аз Худованди Мутаол битарсед, ки дигар пас аз марг пушаймони суде надорад:

Такиюдини Хасани (матаваффои 829, ки Заркали ва Умарризо Кахола уро факех ва мухаддиси шофеи хондаанд) мегуяд: “хамоно Ибни Таймия, ки ба дарёи илм васф шудааст, набояд ба он магрур шуд. Ин сухани баъзе аз имомон дар бораи у гариб нест, ки гуфтаанд: “у мутлакан зиндик аст”. Чунин суханеро ба ин хотир гуфтаанд, ки у ба Паёмбар ва Абубакру Умар ихонат карда ва Ибни Аббосро кофир хонда ва Ибни Умарро мучрим ва гумрох ва бидъатгузор хондааст ва инро дар китоби “Сиротул мустаким” ва “Ар-Радду ало ахлил чахим”-аш гуфтааст. Ман суханонеро аз у хондам, ки дар он имомони чахоргона (Абуханифа, Молик, Шофеи ва Ахмад)-ро кофир хондааст (Ибни Фархони ваххоби низ суханоне монанди инро аз у ва ваххобихо накл кардааст). (“Дафъуш шабахи ман шаббаха ва тамаррада”, с 116-118).

Абухайён дар тафсири “Ан-нахр” (с. 5078) китоберо аз Ибни Таймия ба номи “Ас-сиротул мустахим вар рад ало ахлил чахим” ном бурда, мегуяд: “Ибни Таймия дар ин китобаш чизхое гуфта, ки зикри онхо сазовор нест, ки аз чумлаи он, кофир хондани Ибни Аббос аст.
Абдулгани Хамода дар китобаш “Фазлуз зокирин вар рад алал мункирин” дар таън бар ваххобихо мегуяд: “хамоно имомашон Ибни Таймия касест, ки алломаи замонаш Алоуддини Бухори дар борааш гуфтааст: “Ибни Таймия кофир аст, чунон ки алломаи замонаш Зайнуддини ханбали низ муътакид бар куфри Ибни Таймия буда”. Имом Субки дар бораи Зайнуддин мегуяд: “У дар ин ки Ибни Таймияро кофир хонда, узр дорад. Чун Ибни Таймия хамаи уммати исломиро кофир хонда ва онхоро дар тафсираш (дар зайли ин оят: “Иттахазу ахборахум ва рухбонахум арбобан мин дуниллох”) ба яхуду насоро ташбех кардааст”. (“Алваххобияту фи назари уламоил муслимин” Эхсон Абдуллатифи Бакри) Албатта ин китоби Бакри китоби кучак аст ва мо сафхаи ин матлабро ёддошт накардем.

Заркали (ки худ аз ваххобият хонда шуда) мегуяд: “Сулаймон ибни Абдулвахоб бародари рахбари нахзати ислохталаб, бо бародараш ба мухолифат бархоста ва китобхое дар ин маврид навишт, ки аз чумлаи онхост “Ар-рад ало ман каффарал муслимина би сабабин назри ли Гайриллох” (Рад бар он касе ки мусулмононро ба хотири назр ба гайри Худо кофир донистааст). (“Ал-аълом”-и Заркали, и 3, с 130). (мебинед Сулаймон ба равшани баён мекунад, ки бародараш рахбари ваххобият муслиминро кофир мехонда бо ин ки Сулаймон худ ханбали буд, пас рахбари ваххобихо хатто ханбалихоро кофир медонистанд чи расад ба дигар муслимин).
Дигароне низ гуфтаанд: “Мухаммад ибни Абдулваххоб хамаи мусулмононро кофир мехонд, ба ин тухмат, ки онхо ба Паёмбар тавассул менамоянд ва бар кубури бузургони дин гунбаду боргох месозанд ва ба зиёрати кабри Паёмбар (саллаллоху алайхи ва олих) мераванд ва. . . ” Таърихи Начд”-и Олуси. “Савоикул илохия”-и бародараш Сулаймон. “Фитнатул вахобия”-и Зайни Дехлон.

Ибни Фархони ваххоби мегуяд: Ба ин хотир Ибни Абдулваххобро (ахли суннат) аз чумлаи Хаворич донистаанд, ки Ибни Абдулваххоб бо раъйи худ ахли “Ло илоха иллаллох Мухаммадун Расулуллох”-ро кофир мехонд. Шакке нест, ки такфир (кофир хондани мусулмонон) равиши Хаворич ва хар бидъатгузорест, ки мухолифони худ аз ахли кибларо кофир мехонад. . . (Доиятун ва лайса набиян)
Ин танхо намунахои ночиз дар ин ки ваххобихо бо рахбарии Ибни Абдулваххоб хамаи муслиминро кофир медонанд. Хамчунин Ибни Таймия ва Албони касонеро, ки Куръонро таъвил мекунанд бидъадгузор ва мулхид хондаанд хол он ки метавон гуфт, ки таъвили Куръонро хама аз сахоба то дигарон кабул доранд ва ин мулхиду кофир хондани хамаи муслимин бидуни истисно хохад буд.
Шавкони, ки худ ваххоби аст мегуяд: “Алоуддини Ханафи Ибни Таймияро кофир ва бидъатгузор хонда ва дар мачолисаш мегуфт: “хар ки Ибни Таймияро шайхул Ислом гуяд, бо ин суханаш кофир мешавад”. Бадрут толеъ”-и Шавкони, ч 2, с 260.

Ибни хачари Хайтами дар “Ат-тууфа” мегуяд: “хар ки иддао кунад, ки Худованд чисм аст ва ё дар чихате карор дорад, кофир аст”. Ваххобихо ин се акидаро доранд ва мегуяд: Худо болои арш аст, чисм аст, ва Ибни Таймияро Шайхул Ислом медонанд. Пас бинобар сухани уламои ахли суннат ваххобихо кофиранд.
Бакри мегуяд: Уламои мазохиб гуфтаанд: “Ибни Таймия хатман зиндик ва мункири Худост. Чун ба Паёмбар ва ду сохибаш ихонат мекарда. Тамоми китобхояш пур аз муътахид будани у бар чисм будани Худованд аст”. “Алваххобияту фи назари уламоил муслимин” Эхсон Абдуллатифи Бакри.

Абўхотам Ахмад ибни Мухаммад (ки Захаби уро Имом, мухаддис, хофиз ва воиз мехонад) мегуяд: Хар ки ханбали набошад вай мусулмон нест. Ва Олими дигар ба номи Абдуллох ибни Мухаммад , ки Захаби уро (Шайхул Ислом, имоми пешво ва хофизи бузург) медонад бо вай дар ин суханаш мувофикат мекунад. (Тазкиратул хуффоз 3\1186р1028 ва Сияру аъломун нубало 17\625р422 ва 18508р260.

Яке аз уламои Шофеи ба назди хоким омад ва гуфт: масчиди мову Ханафихорочудо кун ва хамоно фалони аз фукахои онхо моро монанди ахли зимма (Яхуду насоро) мехисобад. Ва дар ин рузгор дар издивочи марди ханафи бо шофеи ихтилоф карданд ва баъзохо гуфтанд, ки ин сахех нест чун дар имони шофеихо шак аст. (Фикрус соми 3\38)

Абубакри Мукри хамаи ханбалихоро кофир хонда. Шазаротул захаб, 3\252.
Ханбалихо Ашоираро кофир хонданд ва Абуисхоки Шерозиро низ такфир карданд ва ба Мухаммад ибни Чарири Табари хамла карданд ва нагузоштанд дафн бишавад то шабона дар хонааш дафн шуд. (Ал Ибари Захаби 2\146). Ан Нахчул Ахмад 1\37.
Кози Мухаммад ибни Мусои ханафи (мутаваффои 506) гуфтааст: Агар ман хоким будам аз шофеихо чизя мегирифтам. (Мизонул эътидол 451р8239. Лисонул мизон р1311.
Музаффари Тусии шофеи мутаваффои 567 гуфтааст: Агар ман хоким будем аз ханбалихо чизя мегирифтам. Шазаротул захаб 4224. Ал Ибари Захаби 3\52 ва дигарон.
Али ибни Хасан мулаккаб ба Сайфуддин (мутавафои соли 621) ханбали буд ва сипас шофеи шуд ва фукахо бар у таассуф намуданд ва фатво ба куфраш содир карданд. Миръотул чинон 4\24.

Ибни Касир ва Ёфии мегуянд: Ханбалихо масчиди Шофеихоро оташ заданд ва Хутабои Ханафи Ханбалихо ва шофеихоро дар минбархо лаънат мекарданд ва байни ханафихо ва шофеихо фитна вокеъ шуд ва бозору мадрасахо ба оташ кашида шуд. Ва дар соли 323 х ходисахои харобкорона аз тарафи ханбалихо дар хакки шофеихо рух дод. Таърихи Ибни Касир, 14\76. Миръотул чинон 3\343.
Ёкути Хамави мегуяд: Байни Ханафихо ва Шофеихо дар Исфахон харобкори ва чангу оташзадани марокизи якдигар зиёд шуд. Ва дар бораи Рай мегуяд: Асабият ва чанг байни Ханафихо ва шофеихо бар по шуд ва дар хамаи ин чангхо шофеихо бо вучуди кам будани шуморашон пируз шуданд ва Худованд онхоро пируз гардонид. Муъчамул булдон 1\209 ва 3\117.
Ибни Хачар мегуяд: Наср ибни Сулаймон дар номае Ибни Таймияро насихат кард, аммо Ибни Таймия у ва асхобашро мулхид ва кофир хонд. Дурарул комина”-и Ибни Ҳачар, ч 1, саҳ 147-154.

Имоми азизи шумо Ибни Таймия бинобар фатвои уламои ахли суннат кофир аст. Ибни Таймия оламро кадим медониист хол он ки Алии Кори мегуяд: “Ҳар ки оламро қадим бидонад, кофир аст”. (Шарҳи фиқҳи акбар, с 12).
Ибни Ҳазм мегуяд: “Ичмои уммат бар ин аст, ки ҳар ки бигуяд чизе ҳамроҳи Худо аз азал вучуд дошта, кофир аст”. (Маротибул ичмоъ, с 167).
Қозӣ Аёзи Моликӣ мегӯяд: “Ҳамчунин ба куфри касе ки ба монанди ақидаи баъзе файласуфон ва даҳрия, оламро қадим медонад. . . яқин дорем”. (“Аш-шифо би таърифи хукук-ил-мустафо”, ч 2, с 606. Фат[ул бори , ч 12, с 178).
Нававии Шофеb низ касеро ки оламро кадим медонад, кофир донистааст. (“Ар-равза”, ч 10, ч 64).
Хасани Саккоф мегуяд: “Сипас Ибни Таймия ду бидъатро ба огуш гирифт, ки кабехтар аз он ду чизе вучуд надорад: аввали ин ки оламро кадим донист ва ин, бидъати олуда ба куфр аст. Ва дуюми гумрохи ва душмании у бо Алист”. (Ирғомул мубтадаъил габи”-и Хасани Саккофи Шофеи, с 21).